Birlik üyesi ihracatçıların tüm zamanların rekorunu bir önceki ayda 274 milyon 266 bin 92 Dolar ihracatla Haziran ayında da kırdığını hatırlatan BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, “7 aylık dönemde 2023 üyemiz, 172 ülke ve bölgeye ihracat yaptı. Son iki ayda tüm zamanların rekorunu iki defa ardı ardına kırma başarısı gösterdik. Emeği geçen tüm firmalarımızı gönülden kutluyorum” dedi. Can, kalan aylarda da aylık 250 milyon dolarlık performansın üzerine çıkılması halinde yıl sonu toplam ihracatın 3 milyar doların üzerine çıkmasını öngördüklerini söyledi.
BAİB temmuz ayı ve yedi aylık toplam
ihracat verileri BAİB Başkanı Mehmet Ali Can ve yönetim kurulu üyelerinin
katılımıyla Antalya Gazeteciler Cemiyeti lokalindeki basın toplantısında
açıklandı. Zorlu küresel koşullara rağmen Batı Akdeniz iş dünyasının gücünü bir
kez daha ortaya koyduğunu belirten Mehmet Ali Can şunları kaydetti:
“5 Ağustos itibarıyla yıllık ihracat 1 milyar 793 milyar doları buldu. Bu rakam neden önemli? 2019 yılında yıllık bazda kırdığımız rekor, o dönemin rekoru 1 milyar 791 milyon dolardı. Biz 1 yılda yaptığımız rakamı, 7 ay 5 gün gibi sürede 2026 yılında yakalamış olduk. 250 milyon dolar ortalama aylık performansımız gözüküyor. Böyle devam edersek yıl sonu itibarıyla 3 milyar doları yakalamayı umut ediyoruz.”
TÜRKİYE LİDERİ
2026 Temmuz ayı itibariyle BAİB Üyesi
2026 firma faaliyet gösteriyor.
Antalya, Burdur ve Ispartalı
ihracatçıların oluşturduğu Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği’nin, yüzde 33,25
oranında ihracat artışı ile Temmuz ayında Türkiye genelinde 13 Birlik arasında en fazla mal ihracat artışı
gerçekleştiren Birlik olduğunu belirten Başkan Mehmet Ali Can, bu dönemde
Türkiye geneli ihracat artışının yüzde 2,13 olduğuna dikkat çekti.
Başkan, Can, BAİB’in yıllık bazda ise
yüzde 10,28 ile en fazla ihracat artışı sağlayan 5’inci Birlik olduğunu
anlattı.
TEMMUZ İHRACATINDA SEKTÖRLER VE ÜLKELER
Sektörler bazında temmuz ayında
lokomotif sektör yaş meyve sebzenin 73 milyon dolarla birinci sırada olduğunu
açıklayan Can, “Madencilik ürünleri 55 milyon dolarla ikinci, kimyevi grubu da
30 milyon dolarla üçüncü sırada. Ülkelere göre temmuz ayında en fazla
ihracatımızı Amerika Birleşik Devletleri'ne, daha sonra Almanya, Çin Halk
Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu ve İspanya'ya yaptık" dedi.
LOKOMOTİF SEKTÖR YAŞ MEYVE VE SEBZE
Ocak- temmuz döneminde tablonun çok değişmediğini dile getiren BAİB Başkanı Can, “Yaş meyve sebze yüzde 25'lik artışla 564 milyon dolara ulaşmış durumda. Yaş meyve sebzede en büyük kalemimiz biber 179 milyon dolar. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35'lik artışla biber birinci sırada. İkinci sektörümüz madencilik 290 milyon dolar. Aynı döneme göre yüzde 6,78'lik artışı var. Burada da alt kırılıma baktığımızda mermer 215 milyon dolarla o sektörün lokomotifi. Daha sonra mobilya geliyor, 207 milyon dolarlık bir ciromuz var. Kimyevi maddeler ve mamullerinde 172 milyon doları demir ve demirdışı metaller 83 milyon dolarla takip etmekte" dedi.
İHRACATTA ALMANYA BİRİNCİ ÜLKE
Ocak- temmuz 7 aylık dönemde Almanya'nın
157 milyon dolarla birinci sırada olduğunu dile getiren Can, “ABD 133 milyon
dolarla ikinci sırada. Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti ve Romanya, en çok ihracat
yaptığımız ilk 5 ülke. Tabii bu güzel tablolardan sonra, güzel tabloların devam
etmesi için öngördüğümüz bazı sorunları dile getirmek gerekiyor. Yani bardağın
dolu tarafına baktık, biraz da boş tarafına bakmak istiyoruz" dedi.
MİKTAR BAZINDA CİDDİ DÜŞÜŞ YAŞANIYOR
İhracatın rakamsal olarak büyümekle
beraber son 4 yıldır miktar bazında sürekli düşüş yaşadığını belirten Can,
“Bunun çeşitli nedenleri var ama 7 aylık sürede Türkiye ortalaması yüzde 6
civarında miktar bazında düşüş yaşıyoruz. Özellikle yaş meyve sebze sektörü
2021 yılında 5 milyon ton iken yüzde 33'lük kayıpla 3,5 milyon tona gerilemiş
durumda. Bölge ihracatımız 2021'de 795 ton iken yüzde 23 kayıpla 610 tona kadar
gerilemiştir. En fazla ihracat yapan altıncı sektörümüz hububat yüzde 33
geriledi. 10'uncu sektörümüz çimento-cam-seramik yüzde 21 oranında
gerilemiştir" diye konuştu.
KİLOGRAM MİKTAR BAZINDA İSE GERİLEME VAR
İhracatta gelir bazında elde edilen
rekor artışa karşın 1 Ocak ila 31 Temmuz 2026 tarihleri arasında kilogram
miktar bazında ise yüzde 5,89 oranında gerileme görülüyor.
Bu dönemde Yaş meyve sebze sektörü
kilogram miktar bazında yüzde 15,44 oranında geriledi.
En fazla ihracat yapan 6. Sektör olan
Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektörü kilogram miktar bazında
yüzde 33,87 oranında geriledi.
En fazla ihracat yapan 10. Sektör olan
Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri Sektörü kilogram miktar bazında yüzde
21,21 oranında geriledi.
BAİB üyelerinin en fazla ihracat yaptığı
20 ülkede kilogram miktar bazda düşüş ise şöyle;
2. sıradaki Birleşik Devletler’de yüzde
6,22 oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
5. sıradaki Polonya’da yüzde 15,32
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
6. sıradaki Hollanda’da yüzde 16,76
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
8. sıradaki Ukrayna’da yüzde 31,30
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
9. sıradaki Bulgaristan’da yüzde 14,83
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
12. sıradaki İtalya’da yüzde 68,78
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
15. sıradaki Fransa’da yüzde 85,97
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
16. sıradaki Türkmenistan’da yüzde 21,66
oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
17. sıradaki Azerbaycan – Nahcivan’a
yüzde 9,91 oranında kilogram miktar bazda düşüş yaşandı.
MİKTARDAKİ AZALMANIN NEDENLERİ
Başkan Can miktardaki azalmanın nedeniyle
ilgili bir soruya şu yanıtı verdi;
“Öncelikle yüksek girdi maliyetleri
ihracatın önündeki en büyük engellerden biri. Şubat ayında başlayan
ABD-İsrail-İran savaşının tüm dünya ekonomisine verdiği etki Türkiye'ye de
doğal olarak yansımıştır. Savaştan önce 58-60 TL bandında olan motorin bugün 80
liranın üstüne çıkmıştır. Dolayısıyla paketleme, depolama, enerji taşıma,
lojistik ve işçilik maliyetlerindeki artışlar üretici satış fiyatı ile nihai
tüketici fiyatı arasındaki makası giderek açmıştır. Fiyat tutturmakta
zorlandığımız birçok sektörde tedarikçi konumundan tamamlayıcı konuma doğru
evriliyoruz. Mevcut pazarlardaki kaybımız rakip ülkelere kayıyor."
İHRACATÇI İÇ PİYASAYA YÖNELİYOR
Can, özellikle yaş meyve sebze
ihracatında, AB pazarına giriş kapısı olan Bulgaristan'da yaşanan analiz ve
fiziksel kontrol zorlukları, uzun bekleme süreleri, yüksek analiz
maliyetlerinin ihracatçıları oldukça zorladığına işaret ederek, “Dönem dönem iç
piyasa fiyatlarının ihracat fiyatlarıyla aynı seviyede olması hatta üstüne
çıkması ihracatçı firmalarımızı iç piyasaya doğru yöneltmektedir. Artan küresel
korumacılık var. ABD'nin geçen hafta açıkladığı gümrük tarifeleri serbest
ticareti gittikçe zorlaştırmaktadır. Ayrıca bölgemizi yakından ilgilendiren
Ukrayna'nın domates ve salatalıkta uyguladığı antidamping vergisi de
ihracatçımızı zorlamaktadır. Bunun dışında miktarı etkileyen, kimsenin elinde
bir şey gelmediği, zirai, don ve afet gibi iklimsel değişikliklerden
kaynaklanan sıkıntılar da ihracat miktarımızın eksilmesine sebep
olmaktadır" ifadesini kullandı.
BATI
AKDENİZ'DE TARIMSIZLAŞMA RİSKİ
Üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla
mücadele ettiklerini ifade eden Can çok çarpıcı bir tespitte bulunarak “tarımsızlaşma riski”ne dikkat çekti.
TİM Başkanı’nın “erken sanayisizleşme” vurguna dikkat çekerek, benzer bir
durumun bölge tarımı için geçerli olduğunu anlatan Can, şöyle konuştu:
“Birçok sektörümüzün rekabetçiliği
zayıflıyor, ihracat cazibesini kaybediyor. İlk kez ihracat yapan firma sayısı
azalıyor. İhracat tabana yayılamıyor. Küresel ihracattan aldığımız pay giderek
azalıyor. Sanayimiz 3 yıldır güç kaybediyor ve erken sanayisizleşme riski
büyüyor. Bölge olarak tarımsızlaşma riskimiz de giderek büyüyor. Piyasada
borçlanma maliyetlerinin yüzde 45-50'ler olduğu seviyede finansmana erişim en
büyük problemlerden biri. Serbest ticaretten dünya hızla uzaklaşıyor. Bu kadar
zor şartlara rağmen verdiğim rakamlar bizim açımızdan memnuniyet verici."
DÖVİZ
DÖNÜŞÜM DESTEĞİ ÇOK KIYMETLİ
Bakanlığın ihracatçılara yönelik döviz
dönüşüm desteğini 6 ay süreyle uzatmasının çok kıymetli olduğunu anlatan Can,
“Bu yüzde 3 destek birçok noktada elimizi güçlendiriyor. Belki yüzde 1-2 ile
kaybedeceğimiz ihracatımızı yapmamıza yardımcı oluyor. Reskont kredi limitleri
günlük 5 milyar TL'ye çıktı. Tabi reskont kredilerinin uygun maliyetli olması
dolayısıyla da ciddi yığılma var. Buraya da ulaşmak veya sıra almak zor oluyor
ama reskont kredi limitleri de piyasayla kıyaslandığı zaman çok daha uygun olduğundan
bizim için önemli ve değerli çalışmalar" diye konuştu.
YURT DIŞI PROJELER DEVAM EDİYOR
BAİB'in ihracatı artırmak amacıyla
düzenlediği yurt dışı projelerden de bahseden Can, “Önümüzdeki üç ayda
Macaristan, Çin ve Birleşik Krallık'ı ziyaret edecek üç ticari heyetimiz var.
Macaristan-Çekya'ya 20-26 Eylül tarihleri arasında Gıda Sektörel Ticaret Heyeti
yapacağız. 31 Ekim-7 Kasım tarihleri arasında Çin'de bir doğal taş ticaret
heyetimiz mevcut. 1-4 Aralık'ta Birleşik Krallık'ta mobilya ve kağıt orman
ürünleriyle ilgili ticari heyetimiz bulunacak. Birliğimizin Ur-Ge projeleri
var, yeni başlayacak olanlar, devam edenler var. Gıda sektöründe etkin üretim
ihracat projemiz bu ay sonlanıyor. Yeni proje için çalışmalarımız devam ediyor.
Isparta Ticaret ve Sanayi Odası ile iş birliği kapsamında yaptığımız kozmetik
Ur-Ge projemiz devam ediyor. Mobilya Ur-Ge, süt ve süt ürünleri Ur-Ge
projelerimiz devam ediyor" dedi.
ÇİN'E MERMER İHRACATINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
