Tarım-GFE’nin Temmuz ayında yıllık yüzde 27,62 ilan edildiğine dikkat çeken Çandır, “Bu yıllık rakam, son 10 yılın Temmuz ayları ortalamasının (33,68) altında kalmıştır. Tarım-GFE yıllıkta son 6 yılın Temmuz aylarının altında ilan edildi. 10 yıllık Temmuz ayı ortalamalarına göre bakıldığında aylıkta ve yıllıkta ortalamanın altında artış göstermiştir” değerlendirmesinde bulundu.
AYLIKTA ENERJİ ARTTI, GÜBRE DÜŞTÜ
Temmuz ayı Tarım-GFE’nin alt kalemlerine
bakıldığında, tohumda aylık yüzde 0,74, enerjide yüzde 4,82, gübrede yüzde
-3,16, ilaçta yüzde 1,31, veteriner hizmetlerinde yüzde -1,05, yemde yüzde
-1,64, diğer kalemlerde ise yüzde 1,47 değişim gösterdiğini belirten Çandır,
aynı kalemlerin Temmuz ayındaki yıllık değişimlerine bakıldığında tohumda yüzde
29,92, enerjide yüzde 30,04, gübrede yüzde 33,07, ilaçta yüzde 22,69, veteriner
hizmetlerinde yüzde 22,70, yemde yüzde 26,89, diğer kalemlerde ise yüzde 32,96
artış olduğunu belirtti. Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve
hizmetler kaleminde ise Temmuz ayında aylık yüzde 1,48 ve yıllıkta ise yüzde
20,53 artış ilan edildiğini kaydetti.
TÜİK tarafından Temmuz ayı tarımsal
üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 2,31 ilan edildiğini anımsatan
Başkan Çandır, “Geçmiş 15 yıllık Temmuz ayları ortalaması olan yüzde -0,23 ile
karşılaştırıldığında ortalamanın ciddi üzerinde bir artış söz konusu olmuştur.
Temmuz ayında Tarım-ÜFE yıllıkta ise yüzde 18,81’lik rakam ilan edilmişti.
Geçmiş 15 yıllık ortalama olan yüzde 27,1 ile karşılaştırıldığında ortalamanın
ciddi altında bir artış söz konusu olmuştur. Tarımsal girdi maliyetlerinin aynı
dönemdeki yüzde 33,68’lik ortalama artışıyla karşılaştırıldığında tarımsal
faaliyetlerde bulunanların uzun yıllar boyunca yıllık kayıpları açıkça ortaya
çıkmaktadır” değerlendirmesinde bulundu.
Yurtiçi ve yurtdışı üretici
enflasyonlarının tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini belirten Başkan
Ali Çandır, yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin Temmuz’da aylık yüzde 2,51
ve yıllık yüzde 29,67 arttığını kaydetti. Çandır, “Uzun yıllar ortalamasının
aylıkta yüzde 1,71 ve yıllıkta da yüzde 27,82 olduğu hatırlanırsa ortalamaların
üstünde artışlar ilan edildiği anlaşılmaktadır” dedi.
Yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin
aylık yüzde 1,52 ve yıllık yüzde 27,83 ilan edildiğini kaydeden Ali Çandır,
“Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 0,47 ve yıllık ise yüzde 33,41
artmıştı. Bu durum, Temmuz ayında tarıma dayalı imalat sanayiindeki
enflasyonun, tarımdan daha yüksek seyrettiğini göstermektedir”
değerlendirmesinde bulundu.
Temmuz ayında üretici kesimdeki bu
enflasyonlara karşılık tüketici enflasyonu TÜFE’nin aylık yüzde 1,78 ve yıllık
yüzde 31,75 arttığına dikkat çeken Çandır, “Bu rakamlar, 5 yılın en düşük
rakamları olurken ortalama aylık yüzde 1,09 ve yıllık yüzde 18,87 olan TÜFE’den
hala çok ciddi düzeyde yukarıda seyretmektedir” dedi.
Tüketici taraftaki gıda enflasyonunun
Temmuz ayında aylık yüzde 1,61 ve yıllık yüzde 37,52 ilan edildiğini kaydeden
Başkan Ali Çandır, “İşlenmemiş gıda enflasyonu ise Temmuz’da aylık yüzde 2,37
ve yıllık yüzde 39,69 düzeyinde ilan edilmişti. Yaş meyve sebze enflasyonu ise
aylık yüzde 5,39 ve yıllık yüzde 41,84 artış olarak ilan edilmişti” dedi.
Başkan Çandır şu değerlendirmede bulundu:
“Ekonomik sektörler içerisinde tarım,
dezenflasyon sürecine hem tedarik hem de ürün tarafında ciddi olumlu etkiler
yapmaya devam etmiştir. Özellikle yıllık yüzde 18,81 artan tarımsal üretici
fiyatları, TÜFE’nin yarısına yakın bir artış göstermiştir. Enflasyonun gıda
bölümdeki tarım tedarik ve ürün piyasalarında tüketici enflasyonunun ciddi
altında artışlar olması dikkat çekicidir ve politika üreticileri tarafından
mutlaka dikkate alınmalıdır.”
